

Historia Regionu
Tomaszów Lubelski Bełz Rawa Ruska
Galeria zdjęć i artykułów z wojny polsko-ukraińskiej 1918–1919



Poniżej gen. Edward Rydz-Śmigły w Rawie Ruskiej, styczeń 1919, oraz dwie inne fotografie z Rawy z tego okresu. Był to okres walk polsko-ukraińskich w tym regionie, gdy po wycofaniu się ze Lwowa Kwatera Główna UHA wykorzystała ten czas na organizowanie oddziałów wojskowych. W połowie grudnia 1918 r. front polsko-ukraiński ustalił się na linii od Cisnej do Chyrowa, potem wzdłuż linii kolejowej Przemyśl – Lwów do Przemyśla, z powrotem wzdłuż tej samej linii na przedpola Lwowa, następnie do Jarosławia, przez Lubaczów, Rawę Ruską, Bełz do Kryłowa.
Kolejny rawski klasztor w styczniu 1919 – jako sztab WP. źródło: Nowości Illustrowane, 1919.
Pociąg pancerny 5 "ODSIECZ I" w Rawie Ruskiej. No właśnie przez lata wszyscy (także u nas) jak się okazało błędnie opisywali ten pociąg jako "Boruta", dziśiaj wiemy, że to błąd (istnieje także fotografia Boruty z RR, którą także nie opisywano prawidłowo). P.P.5 "ODSIECZ" został skompletowany w listopadzie 1918 roku w KBPP nr 2 w Krakowie, a kolejne wagony pancerne dodano w grudniu w Nowym Sączu. Wyposażony został on w parowoz węgierskiej produkcji (czasowo gdy ta była uszkodzona przydzielono inną) oznaczone jako TKh103–01, a dodatkowo opancerzone blachą 12 mm, w późniejszym czasie pancerz zmodyfikowano, dodając pod blachą 12 mm warstwę desek dębowych 40 mm i wewnętrzną blachę 9 mm. Dowódcą pociągu został por. Kazimierz Ajdukiewicz (jest na tej fotografii) z wykształcenia filozof i logik, reprezentant szkoły lwowsko-warszawskiej, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Uniwersytetu Warszawskiego, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, członek Polskiej Akademii Umiejętności. Profesor podczas pierwszej wojny światowej służył w wojsku austriackim na froncie włoskim jako artylerzysta. Ale w początkach listopada 1918 r. sformował w Krakowie pociąg pancerny, z którym następnie walczył w wojnie polsko-ukraińskiej; nazwano ten pociąg „Odsiecz” (następnie zmieniono na „Odsiecz I”). Później Ajdukiewicz brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, znowu jako artylerzysta. Pociąg pancerny Odsiecz I uczestniczył kilkukrotnie w walkach z Ukraińcami w rejonie Rawy (na linii Żółkiew–Rawa Ruska–Sokal) od grudnia 1918 do kwietnia 1919. Warto pamiętać, że w tym okresie w rejonie Rawy pojawiały się jeszcze inne pociągi pancerne: „Zagończyk” i „Boruta”. Pierwszy odnotowany udział „Odsieczy I” w rejonie miał miejsce 22 grudnia 1918 r., gdy ostrzeliwał ukraińskie pozycje w miejscowości Rzyczki. 7 stycznia 1919 roku pociąg ten wspierał 1. Batalion 36. Pułku Piechoty na linii Rawa Ruska – Żółkiew w walkach o wsie Zagórnia i Hołe Rawskie, a następnie – w zdobyciu samej Żółkwi i przebiciu się do Lwowa z zaopatrzeniem, dokąd dotarł 11 stycznia. W całym tym pochodzie nie uniknięto błędów: podczas przedzierania się do Lwowa, w Żółkwi pozostawiono 4–5 wagonów z amunicją. Ukraińcy, widząc, że Polacy na całym odcinku linii z Rawy do Lwowa pozostawili słabe posterunki, uderzyli i zajęli ponownie część miejscowości, w tym Żółkiew z 4–5 wagonami amunicji. 22 lutego 1919 r. między Rodatyczami a Gródkiem Jagiellońskim Ukraińcom udało się wykolejić część składu – pociąg utracił 2 wagony bojowe (w tym jeden artyleryjski). Po naprawie we Lwowie otrzymał nowe wagony bojowe. W związku z tym lekko zmienił się jego wygląd. Ostatni raz „Odsiecz” w rejonie Rawy odnotowany był w kwietniu 1919 roku. Porucznik dr Kazimierz Ajdukiewicz był dowódcą pociągu pancernego „Odsiecz I” prawdopodobnie do 17 lipca 1919 r. Po nim dowództwo objął porucznik Jan Nowak.

Poniżej fotografie z książki: Kazimierz Ajdukiewicz 1890–1963. Autorzy: Katarzyna Gan-Krzywoszyńska, Piotr Leśniewski.
Fot. 1 – improwizowany wagon artyleryjski pociągu pancernego „Odsiecz I” z zamontowaną haubicą polową 10 cm M.1914 firmy Skoda.

Poniżej fotografie z książki: Kazimierz Ajdukiewicz 1890–1963. Autorzy: Katarzyna Gan-Krzywoszyńska, Piotr Leśniewski.








