O Bełzie

Okolice Bełza

Bełz

 

"BEŁZ ROKU 1428. MIASTO STOŁECZNE KSIĘZTWA BEŁZKIEGO, WEDŁUG CELLARIUSZA, PUFFENDDORFA I SWIĘCKIEGO." Prastare miasto pierwotnie założono na półwyspie mieszczącym się między dwiema rzekami – Sołokiją i Rzeczycą, na pograniczu polsko-ruskim.Tak naprawdę początki miasta Bełz nie są znane. Prawdopodobnie ważną role odgrywał już w okresie Grodów Czerwieńskich. Od najstarszych czasów pełnił role nie tylko ważnego grodu, czy zamku obronnego, ale i stolicy naszego regionu. X w. -981 – jeden z Grodów Czerwieńskich pod zwierzchnictwem czeskim, a następnie polskim, 981-1018 – Ruś Kijowska, tereny przyłączone do Rusi przez Włodzimierza Wielkiego, 1018-1030 – Polska, W 1030 Jarosław Mądry odwojowuje tereny ziemi bełskiej od Mieszka II ( Z tego samego roku pochodzi ostatnia wzmianka o Grodach Czerwieńskich). Bełz pozostał w granicach Rusi Kijowskiej do 1170 r. W tym roku wskutek rozdrobnienia feudalnego Rusi powstało udzielne Księstwo Bełskie. Od 1234 r. w składzie Księstwa halicko-wołyńskiego. W 1352 r. Ludwik Węgierski został ranny podczas oblężenia miasta. W 1366 r. Bełz włączono jako lenno do Korony Królestwa Polskiego pod nazwą Księstwo Chełmsko-Bełskie. W latach 1370–1377 w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na 1377 r. datuje się lokacja miasta Bełza na prawie magdeburskim. W latach 1378–1387 Ruś Czerwona znajdowała się pod przejściową jurysdykcją Węgier. W 1382 – książę Władysław Opolczyk wywiózł cudowny Czarnej Madonny (MB Częstochowskiej) z bełskiego Zameczku “Wtedy też zamek w Bełzie mieli okrążyć Tatarzy. Licząc na pomoc Matki Bożej, książę Władysław wyniósł świętość z cerkwi i postawił na miejskiej ścianie. Strzała wystrzelona przez jednego z Tatarów trafiła w wystawioną na mury zamku ikonę. Legenda głosi, iż na cudownym obrazie miały od tamtego czasu pozostać ślady krwi przebitego strzałą jednego z najeźdźców, które widać do dzisiaj. Zapadła mgła, w której szyki nieprzyjaciół pomieszały się tak, że zmuszeni zostali przerwać oblężenie i wycofać się.” Następnie Opolczyk miał zabrać obraz, według części źródeł najzwyczajniej ukradł. 1388 r. Bełz otrzymał od króla Władysława Jagiełły prawo magdeburskie i herb (biały gryf w złotej koronie w czerwonym polu). W 1462 r. miasto stało się stolicą województwa bełskiego. W 1620 roku Bełz był obwarowany potrójnymi wałami z czterema bramami miejskimi: Lwowską, Sokalską, Lubelską i Zamojską. Po zajęciu przez Austriaków w 1772 r. przeniesiono urzędy i województwo do Żółkwi, Bełz zmienia się w mieścinę. W 1817 roku Bełz staje się siedzibą bełskiej dynastii chasydzkiej. W granicach Polski 1919-39 i 1944-51. Obecnie pozostałości dawnego miasta znajdują się w uroczysku Zameczek, na lewym brzegu rzeki Sołokiji. Umocniona część osady składa się z dwóch części – grodu (twierdzy) i podgrodzia, gdzie zachowały się fortyfikacje składające się z fosy i wałów. Gród o powierzchni 4 ha otoczony był wałem obronnym, składającym się z drewnianych bali wzmocnionych ziemią. Rycina- Zbiór Pism Różnych Autorów, 1835, z. 21

WIELKA SYNAGOGA W BEŁZIE. Synagoga Wielka powstała w 1834 r. z inicjatywy rabina Szlomy Rokeacha i pozostawała jednym z największych tego typu obiektów w regionie. Był to piękny monumentalny obiekt w stylu mauretańskim, który znajdował się w pobliżu rynku, przy placu położonym na północ od klasztoru dominikanek (mieszczącym się przy głównej ulicy) – obecnie jest tam boisko szkolne. Synagoga została zniszczona w czasie II wojny światowej, w 1942 r., najpierw podpalona, następnie wysadzona w powietrze. W latach pięćdziesiątych XX wieku, na polecenie władz radzieckich, rozebrano jej ruiny.

BEŁZ, lata 40-te XX wieku, kościół pw. św. Walentego (obecnie cerkiew prawosławna pw. św. Mikołaja), tzw. na Zameczku. Powstał w latach 1907-1911 na terenie dawnego zamku, po którym do dziś pozostały tylko obwałowania. Według legendy na zamku w Bełzie miał początkowo znajdować się cudowny obraz Matki Bożej, który w 1382 r. książę Władysław Opolczyk przeniósł do Częstochowy. W latach 1919-39 kościołem opiekowały się siostry felicjanki. Budowla eklektyczna z przewagą elementów neoromańskich. W fasadzie wieża nakryta dachem namiotowym, nad nawą - sygnaturka. Na dziedzińcu kościoła stoi neogotycka wieża z herbem województwa bełskiego, nadanym przez króla Kazimierza Jagiellończyka w 1462 r. Ponadto zdewastowana kaplica św. Franciszka z uszkodzonymi figurami św. Walentego i św. Franciszka. W ogrodzeniu przetrwały tablice fundacyjne bramy kościelnej z 1935 r. z inskrypcjami polskimi i łacińskimi: „Bełz constanterfidelis — Bełz stale wierny"). Zachowały się też wieżyczki na wałach, nakryte dachami namiotowymi.

Show More

Zarekwirowane dzwony oraz urządzenia fabryczne, Bełz 1915-17. Już w roku 1915 odczuwano potężne braki metalu przez wszystkie strony konfliktu. W 1915 rozpoczęto wywożenie w głąb Rosji konfiskowanych materiałów, składowano je na ogół na placach przy stacjach kolejowych. Ze względu na panujący
od końca 1915 r. ogólny bałagan i kapitulację wojsk rosyjskich wiele z nich nie zostało przetopionych
i na mocy traktatu ryskiego powróciło do kraju, choć czasem nie do swoich miejsc pochodzenia. Zarejestrowano wówczas
ok. 10 tysięcy dzwonów kościelnych, głównie ze wschodnich terenów Rzeczypospolitej, wywożonych
masowo i w bezładzie i zmieszanych z dzwonami cerkiewnymi z Rosji. Tam, gdzie Rosjanie nie zdążyli z rekwizycjami, kolejne konfiskaty metali kolorowych przeprowadzali
Niemcy oraz Austro-Węgry. Rekwizycje nie ominęły żadnych świątyń wszystkich wyznań, zabierano z nich brązowe dzwony, cynowe piszczałki, czy miedzianą blachę zrywaną z dachów . Rekwizycja dzwonów prowadzona przez Austro-Węgry odbyła się w dwóch etapach: w październiku 1916 i w paź­dzierniku 1917 roku. Zwieńczeniem akcji był zabór nawet bardzo małych przedmiotów kościelno- cerkiewnych w czerwcu 1918 roku. W pierwszym etapie każda parafia miała obowiązek oddać dwie trzecie wagi posiadanych dzwonów (często przeprowadzano zbiorki materiału zastępczego). Nie uważano jednak
tego za rekwizycję wojenną, ale za umowę, której mocą za oddany materiał parafie i klasztory otrzymywały od państwa odszkodowanie, które należało obowiązkowo
złożyć w banku z przeznaczeniem na zakup nowych dzwonów po wojnie. Miały być z niej wyłączone wszystkie dzwony odlane przed 1700 r., ale tylko wówczas, gdy ich waga łączna wynosiła jedną trzecią wagi wszystkich dzwonów; jeśli łączna waga była
większa, także i niektóre starsze dzwony były rekwirowane. Rekwizycja dzwonów wywołała powszechne
oburzenie ludności. W wielu parafiach potajemnie zdejmowano je i ukrywano. Drugą większą rekwizycję zarządzono w 1917 r., wówczas wyłączeniu podlegały wyłącznie dzwony sprzed 1600 r. Nie uchroniło to jednak przed konfiskatą obiektów niedatowanych. Nakazem wojskowych władz austriackich wyznaczone zostały punkty przy stacjach kolejowych, gdzie należało dostarczyć dzwony.

Żużel (ukr. Жужеляни)
01
Rozwiń

List z 1857 roku podpisany Szczepnowy, kolekcja własna...

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now